Rozwój farm wiatrowych offshore w Polsce: perspektywy

Rozwój farm wiatrowych offshore w Polsce staje się jednym z kluczowych kierunków transformacji krajowej energetyki. W obliczu rosnących wymagań klimatycznych i potrzeby zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, inwestycje w morskie elektrownie wiatrowe otwierają nowy rozdział w historii polskiego sektora OZE. To właśnie farmy wiatrowe offshore mogą w najbliższych latach stać się fundamentem niskoemisyjnego miksu energetycznego Polski.

Potencjał i znaczenie farm wiatrowych offshore dla polskiej energetyki

Polska dysponuje jednym z największych potencjałów rozwoju farm wiatrowych offshore na Morzu Bałtyckim wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej. Szacuje się, że krajowa strefa ekonomiczna pozwala na zainstalowanie nawet 33 GW mocy z wiatru na morzu. To potencjał zdolny do pokrycia ok. 40% krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną, przy jednoczesnym ograniczeniu emisji CO₂ o kilkadziesiąt milionów ton rocznie.

W 2021 roku Polska przyjęła ustawę o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych, która stworzyła ramy dla pierwszej fazy projektów o łącznej mocy ok. 5,9 GW. Kolejna faza, planowana na drugą połowę dekady, ma zwiększyć ten wolumen do ponad 10 GW do roku 2040. To ambitny, ale realny scenariusz, który wpisuje się w cele Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040).

Kluczowe inwestycje i partnerstwa w sektorze morskiej energetyki wiatrowej

W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój projektów wchodzących w skład tzw. pierwszej fazy morskiej energetyki wiatrowej. Liderami inwestycji są spółki Skarbu Państwa – PGE, Orlen oraz Polenergia – które współpracują z międzynarodowymi partnerami posiadającymi doświadczenie w rozwoju i eksploatacji farm wiatrowych na morzu. Taka współpraca umożliwia transfer technologii, know-how i standardów zarządzania ryzykiem inwestycyjnym.

Najbardziej zaawansowane projekty – takie jak Baltica 2 i Baltica 3 (PGE i Ørsted) czy Baltic Power (Orlen i Northland Power) – mają rozpocząć produkcję energii już w drugiej połowie dekady. To oznacza, że pierwsze polskie farmy wiatrowe offshore mogą zasilić krajowy system energetyczny jeszcze przed 2030 r. Dla krajowej gospodarki będzie to impuls inwestycyjny wart kilkadziesiąt miliardów złotych, a dla przemysłu – szansa na rozwój nowych kompetencji w łańcuchu dostaw.

Lokalne zaplecze przemysłowe – wyzwania i szanse

Rozwój sektora offshore wymaga stworzenia zaplecza portowego, produkcyjnego i serwisowego. Polska ma potencjał, by stać się regionalnym centrum logistyki i montażu komponentów dla Bałtyku. Jednak kluczowym wyzwaniem pozostaje rozwój krajowego łańcucha dostaw, obejmującego produkcję wież, fundamentów, kabli i elementów infrastruktury sieciowej. Wymaga to koordynacji między administracją, inwestorami i przemysłem, a także stabilnych mechanizmów wsparcia.

Jak rozwój energetyki wiatrowej na morzu wpłynie na krajowy miks energetyczny

Transformacja polskiego sektora elektroenergetycznego w kierunku niskoemisyjności wymaga dywersyfikacji źródeł energii. Rozwój energetyki wiatrowej na morzu stanowi w tym kontekście strategiczne uzupełnienie dla fotowoltaiki i lądowych farm wiatrowych. Produkcja z offshore charakteryzuje się wysokim współczynnikiem wykorzystania mocy (capacity factor), sięgającym 45–55%, co oznacza stabilniejsze dostawy energii w porównaniu z innymi OZE.

Dzięki temu farmy na Bałtyku mogą odgrywać rolę stabilizatora systemu, szczególnie w godzinach, gdy produkcja z fotowoltaiki jest ograniczona. W dłuższej perspektywie energia z morza może również wspierać rozwój zielonego wodoru, który stanie się kolejnym filarem transformacji energetycznej. Połączenie morskiej energetyki wiatrowej z technologiami wodorowymi i magazynowaniem energii otworzy nowe możliwości dla przemysłu i sektora transportu.

Regulacje, ryzyka i kierunki rozwoju morskich farm wiatrowych

Rozwój morskich farm wiatrowych w Polsce zależy nie tylko od potencjału technologicznego, ale także od stabilności regulacyjnej i dostępu do infrastruktury sieciowej. Aktualnie trwają prace nad systemem aukcyjnym dla drugiej fazy projektów offshore, który ma zapewnić konkurencyjność i transparentność rynku. Równocześnie prowadzone są inwestycje w rozbudowę infrastruktury przesyłowej w północnej Polsce, której brak stanowi jedno z głównych ograniczeń rozwoju sektora.

Wśród kluczowych ryzyk wymienia się również długie procedury administracyjne, ograniczoną dostępność wykwalifikowanej kadry oraz rosnące koszty komponentów i usług logistycznych. Z drugiej strony, rozwój tego sektora może przyczynić się do powstania tysięcy miejsc pracy i zwiększenia innowacyjności polskiego przemysłu. Wiele zależy od tempa implementacji regulacji wspierających i efektywności współpracy między państwem a inwestorami.

Perspektywy po 2030 roku

Po 2030 roku Polska może stać się jednym z liderów regionu w zakresie rozwoju offshore. W miarę dojrzewania rynku i spadku kosztów technologii, morska energetyka wiatrowa będzie coraz bardziej konkurencyjna wobec źródeł konwencjonalnych. Nowe projekty planowane w drugiej i trzeciej fazie rozwoju mogą wykorzystać doświadczenia zdobyte w pierwszym etapie, co pozwoli na bardziej efektywne zarządzanie projektami i redukcję kosztów inwestycyjnych.

Polska na energetycznej mapie Europy – rola morskiej energetyki wiatrowej

Włączenie morskiej energetyki wiatrowej do europejskiego systemu energetycznego to nie tylko kwestia krajowych celów klimatycznych, ale również element budowy wspólnego rynku energii w regionie Morza Bałtyckiego. Polska, we współpracy z Danią, Szwecją i Niemcami, może uczestniczyć w tworzeniu tzw. bałtyckiego hubu offshore – sieci połączeń transgranicznych umożliwiających przesył i bilansowanie energii między krajami.

Taka integracja infrastrukturalna zwiększy bezpieczeństwo energetyczne i elastyczność systemu, a jednocześnie pozwoli na bardziej efektywne wykorzystanie potencjału odnawialnych źródeł. W dłuższej perspektywie Polska może stać się eksporterem zielonej energii z morza, wspierając dekarbonizację gospodarek regionu.

Podsumowanie trendów i wyzwań

Rozwój farm wiatrowych offshore w Polsce to proces o strategicznym znaczeniu dla przyszłości krajowej energetyki. Projekty realizowane na Morzu Bałtyckim staną się motorem transformacji gospodarczej, wspierając dekarbonizację, innowacje technologiczne i rozwój przemysłu. Kluczem do sukcesu będzie zapewnienie stabilnych ram regulacyjnych, rozwój infrastruktury sieciowej oraz budowa kompetencji w krajowym łańcuchu dostaw.

Polska stoi dziś przed szansą zbudowania nowej gałęzi gospodarki opartej na czystej energii, wiedzy i współpracy międzynarodowej. Jeśli uda się skutecznie wykorzystać potencjał Bałtyku, morska energetyka wiatrowa może stać się jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności Polski w nadchodzących dekadach.